CENESTA
Centre for Sustainable Development & Environment
 

 

 
طرح توسعه ناحيه اي 

 

English Page

  در دهه گذشته، جمهوري اسلامي ايران پيشرفتهاي شاياني در زمينه سلامت و آسايش مادران داشته است. با وجود موفقيت هايي در سطح ملي، تفاوتهاي كلي بين استانها وجود دارد. ديدگاههاي قبلي جهت علاج اين تفاوتها در برطرف كردن نيازهاي اساسي اوليه نظير آب سالم آشاميدني، ترويج اصول بهداشتي و ايمن سازي موفق بودند. آنها قادر نبودند كه پايداري اين تفاوتهاي ايجاد شده را تضمين نمايند. دلايل اوليه اين امر عبارتند از: الف: اهداف كوتاه مدت در اجراي موارد فوق، ب: مركزيت بخشيدن به طرح پروژه و مديريت آن كه جوامع محلي را در نظر نمي گرفت.

ديدگاه منطقه اي از اين اشتباهات بوسيله تهيه (اقدام) مديريت تلفيقي و مشاركتي در زمينه هايي كه منجر به سلامتي زنان و كودكان گردد، جلوگيري مي كند.

طرح توسعه ناحيه ‎اي در نيمه اول سال 1377 در مذاكرات بين يونيسف، وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي و مؤسسه توسعه پايدار و محيط زيست شكل گرفت كه هدف اصلي آن عبارت است از رفع نابرابريهاي موجود بين مناطق كشور و اقشار مختلف مردم (در سه استان كردستان، كهگيلويه و بويراحمد و هرمزگان) از نظر ارتقاء وضعيت جوامع محلي به ويژه كودكان و زنان از طريق توانمند شدن جوامع محلي براي برنامه‎ريزي، اجرا و ارزيابي مشاركتي امور توسعه، سلامت و رفاه پايدار و همه جانبه خودشان. از آنجا كه مشاركت جوامع محلي اصلي ترين راهكار اين شيوه توسعه مي‎باشد و در جوامع مختلف در حال توسعه نهادهاي غيردولتي در اجراي اينگونه طرحها موفق بوده‎اند، اجراي طرح با صلاحديد دولت جمهوري اسلامي ايران به موسسه‎اي كه اعضاي آن داراي تجارب شناخته شده ملي و بين المللي مي باشند سپرده شد.

طرح مشترک:

- جوامع محلي نواحي زير پوشش

- وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي

- صندوق كودكان سازمان ملل متحد

- مؤسسه توسعه پايدار و محيط زيست

هدف هاي اصلي طرح

برنامه ريزي و اجراي پروژه ها به صورت الگو در سه استان ايران، با هدف رسيدن به حفظ و ارتقاء حقوق كودكان و زنان و بهبود سلامت آنها تا رسيدن به حد شاخص هاي ملي؛

اهداف كلي و اصول راهنماي برنامه طرح منطقه اي شامل موارد زير است.

ـ آموزش محركين توسعه محلي زن و مرد براي تحرك بخشيدن به جوامع و زيرساختارهاي آن (زنان، جوانان، ريش سفيدها و بچه ها) براي تشكيل سازمانهاي متكي به جوامع و  به عنوان يك رابط بين آن سازمان و تيم اجرايي پروژه، دولت و يونيسف اقدام نمايند.

ـ فعاليت ها در جوي دوستانه و با اطمينان و احترام متقابل همراه با شفافيت خواهد بود.

ـ تشويق زنان به مسئوليت پذيري درمديريت بخشهايي از برنامه هاي پروژه.

ـ ظرفيت سازي تشكيلات فوق جهت شناسايي نيازهاي جوامع و ايجاد برنامه خاص محلي به منظور رسيدن به اهداف جوامع مورد نظر.

ـ واداشتن مردم به تفكر در موارد مرتبط به سلامت زنان و كودكان و برانگيختن حس نياز آنها به برنامه ريزي و طرح هاي اجرايي كه به علاج مسائل مربوطه در اين نواحي مي انجامد. 

ـ كمك به برنامه ريزي جوامع درايجاد و مديريت پروژه هاي درآمدزا كه پايداري طرح را از لحاظ مالي تضمين مي كند و ديگر احتياجي به سرمايه گذاري از خارج از نواحي نباشد.

ـ تقويت تفكر زيست محيطي، فرهنگي اجتماعي و مالي چهت پايداري طرح.

ـ آموزش محركين توسعه محلي و گروههاي ديگر محلي در مهارتهاي مرتبط با طرح پروژه يا مهارتهايي كه توسط جوامع دانستن آنها ضروري بنمايد.

ـ استفاده از ابزارهاي شفاف براي انتقال سرمايه و تجربيات ضروري ايجاد شده در جوامع محلي، تيم پروژه، تشكيلات، محركين توسعه محلي و يونيسف به نسل دوم جوامع كه براي اجراي پروژه و شروع به  آموزش گروه جديد ( سري دوم محركين توسعه محلي) با توجه به روانه "تكرار با انطباق با شرايط محلي" جهت پايداري طرح .

ـ اكثر اهداف طرح ناحيه اي را نمي توان تنها با كمك يك بخش به دست آورد. بنابراين بهتر است كه همكاري چند بخشي يا بين بخشي جهت ارتباطات بين جوامع، دولت و بخش غيردولتي تقويت شود.

ـ زماني كه سازمانهاي جوامع محلي با موفقيت كار خود را ادامه مي دهند اولين سري محركين توسعه محلي جوامع مناسب ديگري را انتخاب مي كنند و بعد به ايجاد سازماني ديگر اقدام مي نمايند و به آموزش دومين سري محركين توسعه محلي مي پردازند كه اين برنامه اساس روانه "تكرار متكي به انطباق با شرايط محلي" مي باشد.

ـ زماني كه تشكيلات محلي مذبور به كار واداشته شده و رشد كردند مي توانند به عنوان سازمانهاي غيردولتي مردمي مطرح شده كه مي توانند به صورت رسمي كه جهت ارتقاء طرحهاي ناحيه اي توام با انطباق با شرايط محلي  تشريك مساعي نمايند.

ـ ايجاد شبكه اطلاع رساني بين تشكيلات.

محل اجراي طرح

جوامعي كه براي اين پروژه انتخاب شده اند از استانهاي كردستان، كهگيلويه و بويراحمد و هرمزگان مي باشند. با توجه به پايين بودن سطح شاخص هاي بهداشتي در اين سه استان در مقايسه با استانداردهاي ملي و با توافق مسئولين استان. بازه گسترده اي از خصوصيات ناحيه اي در اين پروژه لحاظ شده است كه عبارتست از: اجتماعي ـ قومي (روستايي يكجانشين، عشايري متحرك و نواحي حاشيه شهري) و معيشتي ـ اقتصادي (كشاورزي، شباني، روزمزدي، صيادي). بوم شناختي ـ جغرافيايي (ساحلي، كشاورزي در كوهستان، مراتع و ناحيه شهري).

خلاصه طرح توسعه ناحيه اي در ايران (طرح نمونه بهبود وضعيت کودکان و زنان از طريق توسعه مشارکتي تلفيقي در جوامع محلي) در استانهاي (هرمزگان، كهگيلويه و بويراحمد و كردستان) .

گزارش مرحله اول طرح توسعه ناحيه اي طرح نمونه بهبود وضعيت كودكان و زنان از طريق توسعه مشاركتي تلفيقي در جوامع محلي در استانهاي (هرمزگان، كهگيلويه و بويراحمد و كردستان) .

 
Link: Area-Based Development Project - UNICEF Evaluation