CENESTA
Centre for Sustainable Development & Environment
 

 

 
طرح بررسي اجتماعي سيل و واريزه‌هاي آن در مناطق سيل‌زده استان گلستان 

 

   
 

   
 

بلاياي طبيعي تکرار شونده، ازعوامل عمده آسيب پذيري جوامع محلي و خسارات به توليدکنندگان محصولات روستايي هستند. اين پديده ها منجر به مختل شدن طرح ها و برنامه ريزي هاي توسعه روستايي شده و ساکنين کانون هاي زيست روستايي را به سوي فقر و بيچارگي سوق مي دهند؛ روند طبيعي زندگي قطع مي شود و مشکلاتي علاوه بر مرگ و مير، به صورت مشقت و بيماري بروز مي کند، همچنين نيازهاي مردمي همچون سرپناه، غذا، پوشاک و کمک هاي پزشکي و درماني افزايش مي يابد.
در کشور ايران تنوع آب و هوايي و شرايط خاص جغرافيايي، زمينه
هاي پيدايش و شکل گيري انواع بلاياي طبيعي را فراهم ساخته است. قرار گرفتن شهرها و روستاهاي ايران در مناطق کوهپايه اي، از ميان رفتن پوشش گياهي، رعايت نکردن حريم امنيتي رودخانه هايي که غالباً از ميان و يا کناره شهرها ميگذرند، ساخت و سازهاي بي رويه در مسير رودخانه ها، به زير کشت بردن اراضي کنار رودخانه ها و ساير عوامل مشابه، از دلايل اصلي وقوع جريان هاي سيلاب به عنوان يکي از بلاياي طبيعي مي باشد.
ميزان خسارت هاي مالي ناشي از بلاياي طبيعي در ايران به طور متوسط هر سال و در سال هاي عادي حدود 1100 ميليارد ريال مي باشد و بر اساس آمارهاي رسمي گزارش شده، از 40 بلاي طبيعي شناخته شده، 31 مورد آن در ايران اتفاق افتاده است .
بر اساس مطالعات انجام گرفته توسط جمعيت هلال احمر، استان گلستان چهارمين استان حادثه خيز در سال 1379 در کل کشور بوده است و در سال 1380 نيز بعد از وقوع سيلاب هاي متعدد به ويژه سيل مرداد ماه که از نظر تلفات انساني در جهان کم نظير بوده، مقام اول حادثه خيزي را در کشور داشته است. سيل مرداد 1380 متاسفانه در سالهاي بعد نيز با شدت و ضعف تکرار شده و در هفته سوم مردادماه امسال نيز مجددا در همان تاريخ منجر به فاجعه انساني ديگري شد.
خلاصه گزارش زير بخشي از يافته‌هاي يک مطالعه پيمايشي در محدوده استان گلستان و در حوزه آبريز رودخانه مادرسو در شرق اين استان است که بنا به سفارش "آژانس همکاريهاي بين‌المللي دولت ژاپن" (جايکا) و توسط "موسسه توسعه پايدار و محيط زيست" و "موسسه پژوهشي هفت‌شهر پويش" در سال 1383-1384 صورت گرفته است. همکاران گروه مطالعاتي همراه 23 نفر از امدادگران جمعيت هلال احمر شهرستان مينودشت و با همکاري اعضاي شوراهاي اسلامي و دهياران روستاهاي محدوده مطالعاتي، معاونت آبخيزداري سازمان جنگلها و مراتع، اداره کل منابع طبيعي استان، جهاد کشاورزي، فرمانداران و بخشداران  شهرستانهاي مينودشت و کلاله طرح را به سرانجام رسانده‌اند
. (ادامه)