CENESTA
Centre for Sustainable Development & Environment
 

 

 
طرح حفاظت از يوزپلنگ آسيايي بخش اقتصادي و اجتماعي 

 

English Page

  طرح حفاظت از يوزپلنگ آسيايي      
 

با مشارکت سازمان حفاظت از محيط زيست (DOE)، انجمن حفاظت از حيات وحش (WCS)، برنامه عمران سازمان ملل متحد (UNDP) و کميسيون سياستهاي زيست محيطي، اقتصادي و اجتماعي اتحاديه جهاني حفظ طبيعت (IUCN/CEESP)، از دو سال پيش شروع شده است.

موضوع فعاليت هيئت راه اندازي مديريت مشارکتي، جزء سند پروژه حفاظت از يوزپلنگ آسيايي بوده و در طي شش ماه در چارچوب شرح خدمات مورد توافق، متناسب با برنامه عمل تعيين شده، فعاليتهايي را انجام داده است.

 جريان کار هيئت راه اندازي بر اساس دو مسير کار موازي که هر دو از اهميت ويژه اي برخوردارند، پيش رفته است. يکي مطالعات سازمان يافته با نوآوريهاي لازم بويژه در مورد شيوه هاي مشارکتي کار، و ديگري کار عملي در زمينه تحليل وضعيت اقشار ذينفع با گروههاي اصلي که مي بايست در تدوين استراتژي ملي بطور عمقي درگير باشند تا مورد قبول و حمايت همه آنان قرار گيرد.

هيئت راه اندازي در طول فعاليتهاي خود سعي داشته تا متکي بر دو فرايند موازي و وابسته به هم باشند: فرايند"اجتماعي-بوم شناختي" و "زيست شناختي-بوم شناختي". در راستاي اين دو فرايند پويايي جمعيت و روابط يوز و طعمه و زيستگاه و روابط بوم شناختي آنان با يکديگر از يک طرف و تحليل وضعيت اقشار درگير همچون جوامع محلي، دامداران،شکارچيان، کشاورزان،تشکلهاي مردمي و البته سازمانهاي دولتي متولي امر حفاظت از محيط زيست از طرفي ديگر مورد توجه ويژه هيئت راه اندازي بوده است.

نتيجه چنين نگرش عملي به موضوع مورد مطالعه منتهي به آن شده است که در طي اين مدت:

-        سازماندهي نيروهاي کارشناسي متخصص در گروههاي کاري پشتيباني، منابع طبيعي، مديريت مشارکتي و مطالعات اقتصادي و اجتماعي صورت پذيرد؛

 
  • بازديدهاي مکرر از مناطق مطالعاتي و زيستگاههاي يوز از يک سو و جوامع انساني واقع در محدوده و يا پيرامون زيستگاه از سوي ديگر انجام شود؛

  •  ويژگيهاي گروههاي ذينفع شناخته شود؛

  •  سيماي اقتصادي و اجتماعي مناطق زيستگاهي يوز ترسيم گردد؛

  •  نظام مديريت سنتي جوامع محلي که مي توانند زمينه هاي مشارکت داوطلبانه جوامع محلي را تحقق بخشند، شناخته شوند؛

  •  تهديدها و مشکلات موجود در حيات اقتصادي و اجتماعي و نظام معيشت جوامع محلي در فهرست بندي گردد؛

  •   جو اعتماد متقابل اوليه بين هيئت راه اندازي و جوامع بومي ساکن در محدودهاي مطالعاتي فراهم گردد؛ و دستاوردهاي درخور توجهي متناسب با روند برنامه کاري طي شش ماه شروع طرح حاصل گردد.

 

تهيه گزارش‌هاي سفر به مناطق مطالعاتي، ترجمه کتاب مديريت همگرداني منابع طبيعي، ترجمه و تاليف کتاب نگرش نو به اکولوژي مرتع، تهيه  کتابنامه يوز، گزارشهاي زيست محيطي، اقتصادي و اجتماعي مناطق تحت پوشش طرح و شناخت توانهاي محيطي اين مناطق، از جمله دستاوردهايي هستند که در کنار دستاوردهاي نظري عمل هيئت راه اندازي، در طي ماههاي اخير به زبان فارسي حاصل شده است.

با توجه به ماهيت طرح و اهميت مقوله مشاركت مردم و جوامع محلي در امر برنامه‌ريزي براي حفاظت از حيات وحش و بويژه يوز‌پلنگ آسيايي در طرح حاظر ، روشهاي عمل درگير كردن مردم با طرح نيز از پيچيدگي‌ها و حساسيتهاي خاص خويش برخوردار بود. اين حساسيت‌ها و پيچيدگي‌ گروه را موظف مي‌ساخت تا با اعمال نظر به مجموعه شرايط اقتصادي ، اجتماعي و فرهنگي جوامع محلي ، با استفاده از راهكارهاي مشاركتي بتوانند ارتباط لازم و مؤثر را با جوامع محلي بگيرد ، اعتماد متقابل آنان را جلب نمايد و بر بستر اين اعتماد متقابل ، زمينه‌هاي مشاركت مردم را در مشكل‌يابي اقتصادي و اجتماعي كانونهاي انساني پيرامون مناطق حفاظت شده ، عوامل تخريب منابع محيطي و بويژه عوامل تهديد موجوديت حيات وحش ، اولويت‌بندي مشكلات و محدوديت‌ها و در نهايت ارائه‌ي راهكارهاي مناسب براي فائق آمدن بر مشكلات موجود و پيشنهادات لازم به سازمانهاي متولي امر حفاظت از محيط و نهادهاي مديريتي منابع طبيعي را فراهم سازد.

 با هدف دستيابي به آماجهاي فوق ، گروه در مرحله اول ، مطالعات عمومي ستادي و اسنادي را جهت شناخت مناطق پنج گانه مطالعاتي انجام داد. در اين مرحله اطلاعات عمومي راجع به ويژگي‌هاي اكولوژيكي ، زيست‌محيطي ، اقتصادي و اجتماعي مناطق بر اساس اسناد موجود و رسمي جمع آوري گرديد تا با شناخت كلي بتوان نحوه عمل و ايجاد ارتباط با جوامع محلي و تشكيل كارگاههاي مشاركتي آگاهي از نظرات و ديدگاههاي گروههاي ذينفع را تدارك ديد. علاوه بر آن هئيت با گروههاي ذينفع دولتي و نهادها و سازمانهاي متولي امر جلسات متعددي را تشكيل داد كه از آن جمله مي‌توان به جلسات متعدد با مديريت و كارشناس محيط طبيعي ادار كل حفاظت محيط زيست استانهاي يزد و سمنان، فرمانداري بافق، استانداري سمنان، اداره امور عشاير سمنان و گرمسار، اداره منابع طبيعي سمنان و گرمسار، اداره محيط زيست بافق و ... اشاره نمود. نتايج اين جلسات و هم‌انديشيها در چگونگي عمل و ايجاد ارتباط منطقي با جوامع محلي و همچنين رسيدن به ديدگاههاي مشترك گروههاي ذينفع محلي و دولتي بسيار مؤثر بود. 

  زيستگاههاي يوزپلنگ در ايران    
 

 

دستآوردهاي طرح

 

خلاصه گزارش ساختار اقتصادي و اجتماعي مناطق زيستگاهي يوزپلنگ آسيائي

 

گزارش پيشرفت کار دو ماهه بخش اقتصادي و اجتماعي طرح حفاظت از يوزپلنگ آسيايي

 

 گزارش سفر به استانهاي يزد و سمنان تابستان 82

 

ترجمه و تاليف کتاب همگرداني مشارکتي

 

نگرشي نو به اکولوژي و مديريت مرتع- با اشاره به تجربيات سي سال گذشته در مناطق خشک و نيمه خشک آفريقا

جمع بندي مقالات ارائه شده و بحث هاي علمي در نشست فني مرتع و توليد علوفه در دبيرخانه علمي کشورهاي مشترک المنافع- نوامبر 1990

نوشته: آر. اچ بنکي و آي. اسکونز- از سري انتشارات مؤسسة بين المللي محيط زيست و توسعه (IIED)

 

گزارش زيست محيطي، اقتصادي و اجتماعي مجموعه خواروتوران آذر ماه 1382

 

گزارش زيست محيطي، اقتصادي و اجتماعي مجموعه پارک ملي کوير دي ماه 1382

   
 

کارگاه بين المللي حفاظت از يوزپلنگ آسيائي: يادگيري از تجارب ملي و بين المللي

هتل سنگسر، سمنان, ايران 30 دي- بهمن 1382

 

برنامه کارگاه ملي و بين المللي طرح حفاظت از يوزپلنگ آسيايي يادگيري از تجارب ملي و بين المللي

 

دعوت نامه کارگاه بين المللي طرح حفاظت از يوزپلنگ آسيايي يادگيري از تجارب ملي و بين المللي

 

Link: www.asiaticcheetah.org 

 

TOP